Het nieuwe in- en uitreissysteem van Europa

Voor miljoenen bezoekers van buiten de Europese Unie gaat reizen naar Europa er straks een beetje anders uitzien.

Het nieuwe in- en uitreissysteem (EES), dat nu volledig operationeel is, betekent een grote verandering in hoe reizigers bij het binnenkomen en verlaten van een groot deel van Europa door de grenscontrole gaan. In plaats van traditionele stempels in je paspoort maakt het systeem gebruik van digitale gegevens en biometrische informatie om in aanmerking komende bezoekers van buiten de EU te volgen.

Deze verandering is bedoeld om de buitengrenzen van Europa te moderniseren en uiteindelijk de immigratieprocedures efficiënter te maken. Reizigers moeten echter rekening houden met wat ongemak terwijl luchthavens en grensautoriteiten zich aanpassen aan de nieuwe technologie.

Dus, wat is het in- en uitreissysteem?

Het EES is een digitaal grenscontrolesysteem dat is ontworpen om niet-EU-burgers te registreren die voor een kort verblijf naar deelnemende Europese landen reizen. Binnen dit systeem worden de in- en uitreisgegevens van in aanmerking komende bezoekers die maximaal 90 dagen binnen een periode van 180 dagen verblijven, elektronisch vastgelegd. Dit vervangt de traditionele praktijk waarbij paspoorten voor deze reizigers handmatig werden gestempeld.

Als je het systeem voor het eerst gebruikt, word je gevraagd om een aantal gegevens te verstrekken, zoals paspoortgegevens, een gezichtsfoto en vingerafdrukken. Deze gegevens worden digitaal opgeslagen, dus je hoeft niet elke keer dat je naar Europa komt het hele registratieproces opnieuw te doorlopen.

Bij volgende reizen kunnen ambtenaren de opgeslagen biometrische gegevens gebruiken om je identiteit te controleren. Het systeem is verplicht voor reizigers die eronder vallen. Wie de vereiste biometrische controles weigert, kan de toegang worden geweigerd. Kinderen onder de 12 jaar zijn momenteel vrijgesteld van het scannen van vingerafdrukken, maar vallen waar van toepassing nog steeds onder het EES.

Welke reizigers vallen hieronder?

Het EES geldt vooral voor niet-EU-burgers die deelnemende Europese landen binnenkomen voor een kort verblijf. Hieronder vallen reizigers uit landen als de Verenigde Staten, Canada, Australië en het Verenigd Koninkrijk, om er maar een paar te noemen.

Er zijn echter uitzonderingen. EU-burgers vallen bijvoorbeeld niet onder het systeem, evenmin als bepaalde niet-EU-onderdanen met specifieke verblijfs- of burgerschapsrechten. Mensen met een dubbele nationaliteit moeten goed opletten welk paspoort ze gebruiken als ze reizen. Over het algemeen hoeft een reiziger die ook burger is van een EU-lidstaat geen gebruik te maken van het EES als hij of zij reist op basis van zijn of haar EU-burgerschap.

Waar wordt het EES gebruikt?

Het systeem geldt voor 29 Europese landen. Dit zijn: Oostenrijk, België, Bulgarije, Kroatië, Tsjechië, Denemarken, Estland, Finland, Frankrijk, Duitsland, Griekenland, Hongarije, IJsland, Italië, Letland, Liechtenstein, Litouwen, Luxemburg, Malta, Nederland, Noorwegen, Polen, Portugal, Roemenië, Slowakije, Slovenië, Spanje, Zweden en Zwitserland.

Twee EU-landen – Ierland en Cyprus – maken echter geen deel uit van het EES en blijven hun bestaande grenscontroleprocedures hanteren, inclusief het afstempelen van paspoorten. Dit onderscheid is belangrijk voor reizigers die een rondreis door meerdere Europese landen plannen. Het EES betekent niet dat elk Europees land bezoekers per se op dezelfde manier afhandelt.

Gaat de immigratiecontrole op de luchthaven langer duren?

Dat zou best kunnen, vooral terwijl het systeem wordt ingevoerd en verder wordt verfijnd. Hoewel het EES erop gericht is om grensoverschrijdingen op de lange termijn efficiënter te maken, kan het eerste registratieproces wat langer duren dan een gewone paspoortcontrole. Reizigers die voor het eerst met het systeem te maken krijgen, moeten mogelijk hun vingerafdrukken en gezichtsbeeld laten registreren voordat ze verder kunnen.

Luchthavens moeten ook de benodigde apparatuur in gebruik nemen en deze in hun bestaande immigratieprocedures integreren. Tijdens de gefaseerde invoering van het systeem meldden reizigers lange wachtrijen bij de immigratiedienst op sommige Europese luchthavens. Deze vertragingen zijn vooral lastig voor mensen met krappe aansluitingen of aansluitende vluchten.

Daarom is het misschien verstandig om wat extra tijd in te bouwen in je reisschema als je in Europa aankomt of vertrekt. Als je met het vliegtuig komt, kun je ook praktische maatregelen nemen om eerder bij de immigratiedienst te zijn dan de meeste passagiers, bijvoorbeeld door vooraan in het vliegtuig te gaan zitten. Bij vertrek kan het helpen om eerder dan normaal op de luchthaven te zijn om onverwacht lange wachtrijen bij de grens te vermijden.

Moeten reizigers zich voorafgaand aan hun reis registreren?

In de meeste gevallen niet. Je hoeft niet van tevoren een aparte EES-aanvraag in te vullen. Registratie vindt plaats aan de grens wanneer dat nodig is. Sommige Europese landen voeren echter systemen in waarmee reizigers bepaalde gegevens van tevoren kunnen doorgeven.

De mobiele app ‘Travel to Europe’ van de Europese Unie kan in bepaalde situaties worden gebruikt voor voorregistratie. Reizigers die bijvoorbeeld naar Zweden gaan, kunnen de app gebruiken om hun paspoortgegevens en een foto door te geven. Bezoekers aan Portugal kunnen de app daarentegen gebruiken om voor aankomst een inreisvragenlijst in te vullen. Waar beschikbaar, kunnen deze opties de verwerkingstijden aan de grens verkorten. De beschikbaarheid en functionaliteit verschillen per land, dus reizigers moeten voor vertrek de vereisten voor hun bestemming controleren.

Wat gebeurt er met de stempels in je paspoort?

Voor reizigers die onder het EES vallen, vervangen digitale gegevens de fysieke stempels in je paspoort. In plaats van op een stempel te vertrouwen om te bepalen wanneer iemand de regio is binnengekomen of verlaten, kunnen grensautoriteiten een elektronisch dossier raadplegen met de relevante reisinformatie.

Dit zou het voor de autoriteiten makkelijker kunnen maken om te zien hoe lang een bezoeker in deelnemende landen is gebleven en om te bepalen of hij of zij de geldende limiet van 90 dagen voor kortverblijven heeft overschreden. Het meest opvallende verschil voor reizigers is misschien wel dat ze na een reis door Europa hun paspoort openen en geen nieuwe stempel aantreffen.

Zou het systeem reizen op termijn makkelijker kunnen maken?

Dat is een van de belangrijkste doelen. Zodra de biometrische gegevens van een reiziger zijn geregistreerd, gaat het bij volgende grensovergangen meestal om een verificatie in plaats van een volledige herregistratie.

Reizigers met een biometrisch paspoort kunnen mogelijk ook gebruikmaken van geautomatiseerde of zelfbedieningsfaciliteiten voor grenscontrole, als die beschikbaar zijn. In theorie zou dit de verwerkingstijden kunnen verkorten zodra luchthavens en grensautoriteiten zich volledig aan het nieuwe systeem hebben aangepast.

De overgangsperiode zal waarschijnlijk anders verlopen dan de uiteindelijke praktijk. Nieuwe technologie, onbekende procedures en verschillen in de mate van implementatie tussen luchthavens kunnen allemaal voor vertragingen zorgen.

Wat moeten reizigers nu doen?

Het belangrijkste is om goed voorbereid te zijn. Iedereen die naar een van de deelnemende Europese landen reist, moet voor vertrek de toegangsvereisten controleren en extra tijd incalculeren voor de grenscontrole, vooral tijdens drukke reisperiodes.

Reizigers moeten er ook voor zorgen dat hun paspoort geldig is en, indien van toepassing, biometrisch. Als je een aansluitende vlucht neemt, moet je er niet zomaar vanuit gaan dat een aansluiting die voorheen routine was, onder het nieuwe systeem even lang duurt. Je hoeft geen kosten te betalen of een aparte aanvraag in te dienen voor het EES.

Het is ook belangrijk om het EES te onderscheiden van het European Travel Information and Authorisation System (ETIAS), een andere Europese reisvereiste die eraan komt. ETIAS is een apart systeem voor reisvergunningen dat naar verwachting een extra stap zal toevoegen voor reizigers die vrijgesteld zijn van een visum.

Een grote verandering aan de Europese grenzen

De invoering van het EES is een van de grootste veranderingen in de grenscontrole in Europa sinds jaren. Reizigers zullen de directe gevolgen waarschijnlijk het duidelijkst merken bij de immigratiebalies en de automatische grenspoorten. Paspoorten worden steeds vaker gekoppeld aan digitale biometrische gegevens in plaats van dat er fysieke stempels in worden gezet, dus als je dit voor het eerst meemaakt, kun je je maar beter voorbereiden op een wat uitgebreider grenscontroleproces.

Op de lange termijn is het systeem echter bedoeld om de buitengrenzen van Europa te automatiseren en autoriteiten een duidelijker digitaal overzicht te geven van de bewegingen van bezoekers.

Voorlopig kun je het EES het beste zien als een normaal onderdeel van reizen naar Europa. Zorg dat je weet of het op jou van toepassing is, houd rekening met extra tijd op de luchthaven en check de specifieke procedures voor de landen op je reisroute.

Het tijdperk van de Europese paspoortstempel loopt misschien ten einde. De volgende generatie Europese grenscontrole is er al voor internationale reizigers.